Mouse

Mouse – Dəqiqlik Əlinizdən Başlayır

Kompüter siçanı sadəcə kursoru hərəkət etdirmək üçün deyil. CS2-də headshot atanda barmağınızın 0.2 saniyəlik refleksini ekrana ötürən, Photoshop-da pikseli pikselə kəsən, 12 saatlıq ofis günündə biləyinizi yormayan cihaz – sizin mouse-unuzdur. Düzgün seçilmiş siçan oyunda kill/death nisbətini dəyişir, işdə məhsuldarlığı artırır, səhv seçilmişi isə həm performansı, həm də sağlamlığı məhdudlaşdırır. ITMStore-da Razer, HyperX, ASUS ROG, Logitech və 2E brendlərinin geniş gaming və ofis mouse modeli orijinal zəmanətlə təqdim olunur.

Tutuş Tipi Hər Şeyi Dəyişir – Əvvəlcə Əlinizi Tanıyın

Mouse almadan əvvəl ən çox nəzərdən qaçırılan, amma nəticəni ən çox təyin edən faktor tutuş tipinizdir. Eyni model bir oyunçunun əlində mükəmməl, digərinin əlində isə əlverişsiz ola bilər – buna görə spesifikasiyadan əvvəl tutuşu bilmək lazımdır.

Palm Grip – Əl Tam Siçanın Üstündə

Əlin bütün ovuc hissəsi mouse-un kürəyinə oturur, barmaqlar isə rahat şəkildə düymələrin üstündədir. Bu tutuş uzun seans rahatlığı verir, lakin çevik mikro-hərəkətlər daha ağırdır. Palm grip istifadəçiləri üçün orta-böyük ölçülü, qabarıq arxa hissəli modellər uyğundur. Kataloqda Razer DeathAdder V3 və Razer Basilisk V3 Pro bu kateqoriyanın ən güclü namizədləridir.

Claw Grip – Barmaqlar Bükülü, Nəzarət Yüksək

Ovucun arxa hissəsi mouse-a toxunur, amma barmaqlar bükülmüş vəziyyətdə düymələrə təzyiq edir. Bu tutuş sürətli klikləmə və orta dəqiqlik balansı yaradır. Orta ölçülü, simmetrik və ya yarı-erqonomik formalar ən rahat oturur. Razer Cobra seriyası və HyperX Pulsefire Core claw grip üçün dizayn edilmiş ölçüdədir.

Fingertip Grip – Yalnız Barmaq Ucları, Maksimum Sürət

Ovuc mouse-a heç toxunmur – yalnız barmaq ucları idarə edir. Ən sürətli flick-shot hərəkətləri bu tutuşla mümkündür, amma daha çox əl əzələsi nəzarəti tələb edir. Kiçik, yüngül və alçaq profilli modellər bu üslub üçün yaradılıb. 60 qramdan aşağı çəkisi olan Razer Orochi V2 və HyperX Pulsefire Haste 2 (59 qram) fingertip oyunçuları üçün seçilir.

Simli, 2.4 GHz Simsiz, yoxsa Bluetooth?

Bu sual 5 il əvvəl sadə idi: "oyun üçün simli, ofis üçün simsiz." Bu gün isə vəziyyət tamamilə dəyişib.

Simli (USB) mouse hələ də sıfır gecikmə təmin edir və batareya dərdi yoxdur. Turnir səviyyəsində oynayan peşəkarlar arasında hələ də ilk seçimdir. Amma kabel masada hərəkəti məhdudlaşdırır və vaxt keçdikcə əzilir. Razer DeathAdder V3 simli versiyası 8000 Hz polling rate ilə bazardakı ən aşağı latensliyə malik modellərdən biridir.

2.4 GHz simsiz (dongle) texnologiya son 2 ildə simli mouse-la eyni gecikmə göstəricisinə çatıb. Razer HyperSpeed, ASUS ROG SpeedNova, HyperX-in simsiz protokolları artıq 1 ms-dən aşağı gecikmə verir. Kabel yoxdur, hərəkət azadlığı tam, lakin kiçik USB dongle lazımdır. Razer Basilisk V3 X HyperSpeed və HyperX Pulsefire Haste 2 Wireless bu seqmentin ən populyar modellərindəndir.

Bluetooth isə sırf portativlik üçündür – noutbuka, planşetə qoşmaq, səfərdə istifadə etmək. Gecikmə gaming üçün uyğun deyil, amma ofis istifadəsində tam yetərlidir. Bəzi modellər (məsələn, Razer Orochi V2) həm 2.4 GHz, həm Bluetooth dəstəkləyir – evdə dongle ilə oynayırsınız, səfərə çıxanda Bluetooth-a keçirsiniz.

Gaming Mouse-un Daxilindəki Texnologiya

Qutunun üstündəki rəqəmlər çox ola bilər – DPI, IPS, Hz, qram. Amma hansının həqiqətən fərq yaratdığını bilmək lazımdır ki, artıq pul verməyəsiniz, az pul ilə də performansdan qalmayasınız.

Sensor və DPI – Rəqəm Böyük Olan Hər Zaman Yaxşı Deyil

DPI (dots per inch) kursorun fiziki hərəkətə reaksiya sürətini göstərir. 36000 DPI yaza bilən sensor 400 DPI-də istifadə edən pro oyunçudan pis deyil – sadəcə DPI sizin istifadə üslubunuza uyğun tənzimlənməlidir. FPS oyunçularının əksəriyyəti 400-1600 DPI aralığında oynayır, MOBA oyunçuları 1200-3200 DPI seçir. Əsl fərqi sensor keyfiyyəti yaradır: Razer Focus Pro 30K, PixArt PAW3395 və ASUS ROG AimPoint sensorları pikseli atlama (pixel skipping) və ya sürüşmə (drift) problemi olmadan işləyir. ITMStore-da olan ASUS ROG Keris Wireless AimPoint (36K DPI) və Razer Basilisk V3 Pro (35K DPI) hazırda ən qabaqcıl sensorlarla təchiz olunmuş modellərdir.

Polling Rate – 1000 Hz-dən 8000 Hz-ə Qədər

Polling rate siçanın saniyədə neçə dəfə öz mövqeyini kompüterə bildirdiyini göstərir. 1000 Hz (hər 1 ms-də bir raport) uzun illər standart olub. Amma 2025-2026-da 4000 Hz və 8000 Hz modellər kütləviləşdi. Nəticə: kursor hərəkəti daha hamar, klik daha az gecikir, xüsusilə 240-360 Hz monitorlarda fərq gözlə görünür. ITMStore-da satılan Razer DeathAdder V3 8000 Hz polling rate ilə bu sahədə flaqman sayılır.

Çəki Sinifləri – 59 Qram Necə Fərq Yaradır

Son illərdə gaming mouse dünyasında "superlight" dalğası hər şeyi dəyişdi. 100+ qram olan köhnə nəsil modellər yerini 55-65 qram yüngül siçanlara verdikçə, oyunçuların flick-shot sürəti və uzun seans rahatlığı kəskin artdı. HyperX Pulsefire Haste 2 və Razer DeathAdder V3 hər ikisi 59 qram çəkidədir – əlinizdə demək olar ki, heç nə hiss etmirsiniz, amma hər mikro-hərəkət sensordan dəqiq keçir. Əgər ağır mouse-a alışmısınızsa və nəzarət hissi istəyirsinizsə, 75-90 qram aralığı da hələ rahatdır – ASUS ROG Keris (75 qr) bu balansı saxlayır.

Hansı Oyun, Hansı Mouse – Janra Görə Seçim

Oyun janrı mouse seçiminə birbaşa təsir edir, çünki hər janrın hərəkət tərzi, klik ritmi və düymə ehtiyacı fərqlidir.

FPS və Taktiki Şuterlər (CS2, Valorant, Apex, R6)

Burada hər milisaniyə önəmlidir: yüngül çəki, güclü sensor, yüksək polling rate və sadə düymə düzümü. 5-6 düyməli, 55-65 qram, simli və ya 2.4 GHz simsiz model axtarın. Kataloqdan: Razer DeathAdder V3 (59g, 8K Hz), HyperX Pulsefire Haste 2 (59g), Razer Cobra (giriş FPS).

MOBA və Strategiya (Dota 2, LoL, Age of Empires)

Sürətli klik dəqiqliyi və rahat uzun seans. Çəki o qədər kritik deyil, amma erqonomik forma vacibdir. 6-7 düyməli, palm grip-ə uyğun orta ölçülü mouse yaxşı işləyir. ASUS ROG Gladius III və ASUS ROG Keris AimPoint bu profil üçün uyğundur.

MMO və Açıq Dünya (WoW, FFXIV, Starfield)

Çoxsaylı spell, skill və hotkey idarəsi tələb edir – 11+ proqramlaşdırıla bilən düymə, HyperScroll təkər, onboard yaddaş. Razer Basilisk V3 Pro 11 düyməsi, 4 istiqamətli scroll təkəri və Optical Switch Gen-3 ilə MMO oyunçuları üçün tam donanımlıdır.

Ofis və Gündəlik İstifadə – Səssiz Klik, Uzun Batareya

Bütün mouse-lar gaming üçün deyil. Gün ərzində 8-10 saat sənəd, Excel, e-poçt və brauzer istifadə edən insan üçün səssiz klik mexanizmi, erqonomik forma, uzun batareya ömrü və multi-device dəstəyi qiymətdən daha vacibdir. Logitech Signature M650 və Logitech MX Master seriyası ofis seqmentinin standartını təyin edib: Bluetooth + 2.4 GHz ikili bağlantı, 3 cihaz arasında ani keçid, SmartWheel sürətli sürüşdürmə, 24 aya qədər batareya ömrü. ITMStore-un büdcə seqmentində isə 2E və Defender brendlərinin simsiz modelləri 15-30 AZN aralığında yetərli gündəlik performans verir.

Mouse Pad Seçimi – Performansın Yarısı Altlıqdadır

Ən yaxşı sensora malik mouse keyfiyyətsiz səth üzərində dəqiq işləmir. Gaming mouse pad-lər iki əsas kateqoriyaya bölünür: speed (hamar, sürüşkən – sürətli hərəkətlər üçün) və control (pürüzlü, sürtünməli – dəqiq nişanalma üçün). FPS oyunçuları adətən geniş (900×400 mm) control pad seçir, MOBA oyunçuları isə orta ölçülü speed pad ilə rahat işləyir. RGB işıqlandırmalı modellər masanın vizualını tamamlayır, amma performansa təsir etmir. Altlığın qalınlığı (3 mm vs 4-5 mm) biləyin oturma rahatlığına təsir edir – uzun seans üçün 4 mm tövsiyə olunur.

Tez-tez Verilən Suallar

• DPI nədir və nə qədər olmalıdır? DPI siçanın hər düym fiziki hərəkətə neçə piksel reaksiya verdiyini göstərir. FPS oyunları üçün 400-1600, MOBA üçün 1200-3200, ofis üçün 800-1600 optimal sayılır. Vacib olan yüksək DPI deyil, sensorun DPI aralığında stabil və dəqiq işləməsidir.
• Simli mouse yaxşıdır, yoxsa simsiz? 2026-cı ildə yüksək keyfiyyətli 2.4 GHz simsiz mouse gecikmə baxımından simli ilə praktik olaraq eynidir. Fərq yalnız turnir səviyyəsində hiss olunur. Kabel dərdi olmadan eyni performans istəyirsinizsə – simsiz seçin, büdcə qənaəti istəyirsinizsə – simli variant 20-40% daha ucuzdur.
• 8000 Hz polling rate həqiqətən lazımdır? Əgər 240 Hz və ya daha yüksək monitorunuz varsa və rəqabətli FPS oynayırsınızsa – fərqi hiss edəcəksiniz. 60-144 Hz monitorda 1000 Hz kifayətdir. Bu texnologiya gələcəyə investisiyadır.
• Razer yaxşıdır, yoxsa HyperX? Hər ikisi yüksək keyfiyyətli gaming brendidir. Razer daha geniş model çeşidi, Synapse proqram ekosistemi və müxtəlif forma faktorları ilə seçilir. HyperX isə qiymət-performans nisbəti, sadə plug-and-play istifadə və yüngül dizayn ilə güclüdür. Seçim tutuş tipinizə və büdcənizə əsaslanmalıdır.
• Mouse pad həqiqətən fərq yaradır? Bəli. Keyfiyyətsiz və ya parıldayan masa səthi sensoru çaşdıra bilər, kursoru atlada bilər. Xüsusilə optik sensorlu gaming mouse-lar uyğun pad ilə daha stabil izləmə (tracking) göstərir.